Met deze site willen wij, Antwerpenaren, U extra verwelkomen in onze stad. Zoals U aldra merkt, gaat het hier om een toeristische verwelkoming met een heel eigen cachet.
Een diepere, christelijke, zin voor gastvrijheid zet ons er toe aan om onze bezoeker niet zomaar als een anonieme "toerist" te aanzien, maar wel om U echt persoonlijk als "gast" te benaderen.
Eerder dan de "toerist" te imponeren door "onze" historie, "onze" monumenten en "onze" uitstraling, willen wij, zoals van een gastheer mag verwacht worden, de aandacht richten naar onze "gast" zelf. Net als bij een bezoek van vrienden die elkaar na lange tijd niet meer gezien hebben, willen wij onze gezamenlijke ervaringen doorheen de geschiedenis in herinnering brengen en zo de onderlinge band aan-halen.
Wat verbindt ons? In onze initiatieven willen wij aantonen welke banden er in de loop der tijden tussen uw land en onze stad gegroeid zijn. Het is juist door deze interactie kenbaar te maken dat zowel U als bezoeker en wij als gastheer ontdekken hoezeer wij met elkaar verwant zijn. En U zult merken dat onze relatie alleszins ruimer is dan we vermoeden...
Zo willen wij over de beperkte nationale grenzen heen de algemene culturele verwantschap tussen de Europese volkeren onderstrepen en versterken, in het bijzonder dan ook tussen uw land en onze stad.
Onze Europese geschiedenis vormt het levensverhaal van tal van volkeren die samen opgegroeid zijn "in goede en in kwade dagen". Die gemeenschappelijke ervaring van de grote geschiedenis op politiek, economisch, godsdienstig, sociaal en cultureel vlak willen wij hier weergeven. In een chronologisch overzicht van al deze verscheidene dimensies van het leven is de focus dan ook altijd dubbel. Wat hebben wij, Antwerpenaren, te danken aan (het cultuurgebied van) onze bezoeker? En wat heeft (de streek van) onze bezoeker dan weer op zijn beurt mede te danken aan Antwerpen?
Onze stad, uw stad Verder begeleiden wij U op uw wandeling door onze stad om juist die aanknopingspunten met uw land in het daglicht te zetten. Aan de hand van de monumenten en bezienswaardigheden komt hier dan vanzelfsprekend meer "la petite histoire" tussen uw land of streek en de Antwerpenaren aan bod.
Langs de grote lijnen van de culturele geschiedenis, proberen we hier ons historisch dagboek wat te verlevendigen door een beeld op te roepen van het levendige contact tussen individuele burgers en bezoekers. Kleine details zijn vaak nog het best in staat om te illustreren hoe mensen in het gewone leven met elkaar omgaan. Achter deze droge gegevens van bv. een overnachting van een land-genoot in die bepaalde herberg, kunnen wij slechts een diepere ontmoeting vermoeden en verhopen. Als de stenen (die er nog over zijn) eens konden spreken...
Zo willen wij aantonen dat Antwerpen niet alleen een beetje "Spaans", "Frans", "Deens", "Portugees", "Oostenrijks", "Noors", "Iers", "Grieks", Engels", "Duits", "Luxemburgs", "Italiaans" en "Zweeds" is, maar ook een beetje "Nederlands" en dat anderzijds deze landen en het uwe ook een beetje "Antwerps" zijn: inderdaad, een cultureel Europa zonder grenzen...
Dit Europa is opgegroeid mede dankzij de inspiratie- en bezielingskracht van het christendom. In de loop der eeuwen hebben christenen de deugd van de gastvrijheid intens en gevarieerd beoefend. Om na te gaan hoe de christelijke gastvrijheid mede een opbouwend element voor Europa is geworden, gaan we eerst even putten aan de bron van de Bijbel.
Cultuur van het oude testament In de cultuur van het Oude Testament reeds, is er het oeroude verhaal van Abraham en zijn vrouw Sara (Gen.18,1-10) die hun drie mysterieuze gasten ontvangen met veel attentie en dienstbaarheid. Ook al fungeert dit verhaal van de aartsvader in de kunsttraditie van de orthodoxe christenen vooral als uitbeelding van de Heilige Drievuldigheid, toch staat het bekend als de "Philoxenia (Gastvrijheid) van Abraham": gastvrijheid betoond aan een vreemdeling (zij het hier in engelengedaante) die God is
Jezus' Blijde Boodschap In Jezus' Blijde Boodschap wordt ons die vereen-zelviging van God met een vreemdeling aangereikt als de diepste inspiratie om een gast te ontvangen.
Zo klinkt het bij de werken van barmhartigheid (Mt.25,35): "Want...Ik was een vreemdeling en gij hebt Mij geherbergd". Het is God zelf die bij je aankomt (kloppen) en die bij het Laatste Oordeel dit goede werk van barmhartigheid ook ten goede zal aanrekenen.
Er is ook het tafereel van Jezus bij Martha en Maria (Lk.10, 38-42), dat in de prediking meermaals gezien wordt als een aansporing om uw gast echt goed te ontvangen, d.i. helemaal betrokken te zijn op de persoon van de gast en je niet te verliezen in allerlei bijkomstigheden.
Paulus: gastvrijheid als deugd Als bijzondere deugd wordt de gastvrijheid door de apostel Paulus herhaaldelijk aangeprezen, zeker voor de leiders (Rom.12,13; 1 Tim.3,2; 1 Tim.5,10; Tit.1, 7-8). Ook Petrus (1 Petr.4,9) spoort zijn publiek aan om gastvrijheid te betonen...zonder te morren. En de brief aan de Hebreeën (13,2) roept blijkbaar Abraham weer voor de geest: "Vergeet de gastvrijheid niet, want hierdoor hebben sommigen onwetend engelen geherbergd".
Deze hooggeprezen waarde is dan ook als een geste van echte naastenliefde door de volgelingen van Christus daadwerkelijk in praktijk gebracht. Naast de partikuliere gastvrijheid thuis, hebben christenen meerdere instellingen in het leven geroepen om deze sociale dienst op grotere schaal uit te bouwen.
Einde Romeinse Rijk Op het einde van het Romeinse Rijk bestaan er al her en der christelijke instellingen waar onderdak en verzorging verleend wordt aan vreemdelingen en behoeftige armen, die er werkelijk "te gast zijn". Het Hôtel-Dieu (d.i."gastenhuis voor God") in het hart van Parijs bestaat reeds als zodanig van in de 7de eeuw. In de Balkan spreekt men van een xeno-dochium als typisch gasthuis voor vreemdelingen.
Benedictijnen Het zijn vooral de paters benedictijnen in de vroege middeleeuwen die bijgedragen hebben tot de uit-bouw van het hospitaalwezen voor passanten. Hun regel (ca.540) gebiedt hen elke gast als Christus te ontvangen en vandaar dat ze aan hun abdijen een gastenkwartier of "hospitaal" verbinden voor allerlei soorten passanten.
Bedevaart-routesEen apart hoofdstuk vormen de grote bedevaart-routes, met als uitschieter die naar St.Jacob van Compostela in Noord-Spanje, waar een hele keten van caritatieve gastenverblijven tot stand komt, die hetzij door kloosters, door ex-bedevaarders of andere partikulieren uitgebaat worden ten gunste van de pelgrims. Zoals op zovele plaatsen staat in de 15de eeuw ook in Antwerpen, gesitueerd op de Compostela-route die van Noord-Europa naar Parijs loopt, zulk een pelgrimshuis met kapel buiten de oude stadspoorten. Het is deze kapel die het ontstaan gaf aan de bijzonder monumentale St.-Jacobskerk. In de 16de eeuw treft men dit gasthuis aan in de Prinsesstraat.
In de talloze reisverslagen van bedevaarders naar Compostela vindt men staaltjes van hospitaliteit. Eens komt een dorpsvrouw met een pas gebakken omelet toe naar Jan van Doornik en metgezel Willem: zo'n vriendelijk gebaar doet het eten natuurlijk altijd beter smaken.
Maar de gastvrijheid wordt ook aangewend om zaken te doen en desnoods om op een sluwe wijze geld afhandig te maken. De beroemde legende van St. Jacobus die te Toulouse een onschuldig gehangene redt en waarna de hebzuchtige misdadige herbergier ter dood veroordeeld wordt, benadrukt dat een ware christen zich moet verzetten tegen elk soort bedrog jegens vreemdelingen.
HeiligenMeerdere heiligen zoals St. Julianus ("Hospitator") en St. Gertrudis van Nijvel (beiden uit de 7de eeuw) worden beschermheiligen van gasthuizen omdat zijzelf de gastvrijheid zo voorbeeldig beoefend hebben. Zo kennen wij ook in Antwerpen een St.-Julianusgasthuis.
In het kader van de Kruistochten werden er zelfs heuse hospitaalridderorden, zoals de Orde van Sint-Jan van Jeruzalem (de zgn. Maltezer Orde) (ca.1040) en de Duitse Orde (1190), opgericht om de bedevaarders op te vangen en te beschermen tegen de moslim-vijanden.
Vredelievender is het ras van de sint-bernardshonden, dat net zoals de twee Zwitserse Alpenpassen en -bergen, genoemd is naar St. Bernardus van Menton die aldaar in 962 een abdij stichtte. De monniken zagen het als hun plicht om, met behulp van hun honden, verdwaalde of bedolven reizigers op te sporen. De dankbaarheid van de mensen die gered worden is niet gering en alzo verkrijgen de paters schenkingen in geheel Europa.
Vanaf de 13de eeuw evolueren vele gasthuizen in de steden tot verpleegtehuizen (onze moderne "hospitalen") waar men zich enkel nog toelegt op de medische verzorging van eigen burgers die er weliswaar nog "gehospitaliseerd" worden. Vanuit diezelfde inspiratie willen wij als christenen op een originele wijze een extra dimensie geven aan het moderne toerisme, nl. door deze vorm van "gastvrijheid" die de gemeenschappelijke ervaringen tussen "gast" en "gastheer" in de verf zet. "Antwerpen, Culturele Hoofdstad van Europa, 1993" was voor ons de geschikte gelegenheid om dit initiatief uit te werken.
Dus... welkom!Zo willen wij de bezoeker (en ook de Antwerpenaren) mee stimuleren om onze eigen Europese cultuur beter te leren kennen en de onderlinge verwantschap der volkeren te ontdekken.
En hopelijk wordt dit ten volle werkelijkheid wanneer U Antwerpenaren in levende lijve ontmoet en mogelijk bij hen in de huiskring als gast opgenomen wordt.
Zo hopen wij dankzij deze site dat heilig doel van de gastvrijheid te bereiken, nl. dat U als onze gastbezoeker zich "thuis" voelt in "ons aller" Antwerpen.
|
De Onthaalgroep werd gesticht in 1994 en heeft als doelstelling vanuit een christelijke bewogenheid en namens de Kerk vrijwillig het onthaal te verzorgen van toeristen in de Antwerpse kerken, voornamelijk door cultuurhistorische rondleidingen.Bezoekers onthalen en begeleiden in het kerkelijke erfgoed wil zeggen hen het verhaal van de christelijke kunstbeleving aanreiken. Ook de Kerk (...) (Meer...) 
|
|
Zeer handig zijn de kleine gidsen uit onze reeks ‘Beste Buren …’ betreffende de internationale connecties van Antwerpen met ... de meeste Europese landen. Op cultureel vlak een gastvrij onthaal aanbieden aan de buitenlandse bezoekers door voor elk land afzonderlijk een publicatie te voorzien waarin de specifieke banden van hun respectief thuisland met onze stad (...) (Meer...)
|
Laatste wijziging op 24/6/2010 door
Jean Verheyden 
.
Over Christelijke gastvrijheid
