TENTOONSTELLING 17 MEI – 30 SEPTEMBER 1999
Over ‘registers en contrefeytsels, tronies en copyen' in Antwerpse kerken en kloosters
Wanneer er sprake is van Antoon Van Dyck denkt men meestal aan zijn schitterende verwezenlijkingen als portretschilder aan het Engelse Hof. Nochtans waren zijn kortstondige verblijven in zijn geboortestad Antwerpen telkens een aanleiding voor bestellingen van portretten van talrijke vooraanstaande personen. Evenmin bekend is zijn globale inbreng alhier als schilder van religieuze stukken.
Zo is de relatie van Van Dyck met de verschillende monumentale kerken van Antwerpen groter dan doorgaans vermoed wordt.
Daarom organiseerde TOPA in het kader van het Van Dyck 1999-project van Antwerpen Open vzw, een tentoonstelling onder de titel Over ‘registers en contrefeytsels, tronies en copyen' in Antwerpse kerken en kloosters. De tentoonstelling liep van 17 mei tot 30 september 1999.
De tentoonstelling vond plaats in de betrokken kerken waar alle elementen belicht werden, hetzij aan de hand van de kunstwerken zelf, hetzij door middel van 17de-eeuwse gravures of fotografische reproducties.
Allereerst vindt men in kerkelijke archieven enkele belangrijke biografische gegevens van de meester terug: van doopsel tot testamentaire beschikkingen. Was hij niet geboren in de schaduw van de Kathedraal?
Voor verschillende van deze kerken heeft hij één of meerdere religieuze werken gerealiseerd, zoals De kruisdraging in de St.-Pauluskerk, of de zeer bekende De heilige Rosalia en De gelukzalige Herman-Jozef voor de Mariacongregaties van de jezuïeten.
Verder beelden meerdere portretten uit zijn Iconografie personen uit die nauw verbonden waren met het sociaal- culturele, wetenschappelijke en spirituele leven rond de Antwerpse kerken: bisschop Malderus, de kanunniken Aubertus Miraeus, Antoine de Tassis en Zeger van Hontsum, de organist Hendrik Liberti, de jezuïeten Carolus Scribani, Jean-Charles della Faille de Leverghem en Jean-Baptiste de Bisthoven. Zo heeft de meester de bijzondere dynamiek van het Antwerpse kerkelijke leven van die tijd (voor altijd) in de verf gezet.
Daarnaast ging de aandacht ook naar meerdere replieken door en kopieën naar Van Dyck, zowel wat portretten voor epitafen betreft als religieuze stukken, in het bijzonder voor de mariadevotie.
Alle gegevens werden gepubliceerd in een waardevolle catalogus voorzien met kleurenillustraties en wetenschappelijke bijdragen van meerdere kunsthistorici.
concept en organisatie
Rudi Mannaerts, voorzitter Toerismepastoraal Antwerpen vzw
Claire Baisier, dra. Kunstwetenschappen
in samenwerking met:
 |
de Kerkfabriek van de O.-L.-Vrouwekathedraal
|
|
de Kerkfabriek van de St.-Andrieskerk
|
|
de Kerkfabriek van de St.-Carolus Borromeuskerk
|
|
de Kerkfabriek van de St.-Jakobskerk
|
|
de Kerkfabriek van de St.-Pauluskerk
|
Antoon Van Dyck en de Antwerpse Monumentale KerkenDe Onze-Lieve-Vrouwekathedraal heeft wel een bijzondere relatie met Antoon Van Dyck. Zijn vader was dienend meester van de Gilde van Venerabel en trouwde er in februari 1590 met Maria Cuypers. Hun zoon Antoon werd er gedoopt op 23 maart 1599 (het doopregister wordt bewaard in het Stadsarchief). En zijn allerlaatste religieuze bestelling betrof een altaarstuk voor een gilde in deze (...)
(Meer...) 
Laatste wijziging op 7/1/2011 door
Marc Dehaese 
.
Antoon Van Dyck, anders bekeken (archief)
