Sint-Paulus, de Antwerpse dominicanenkerk, een openbaring.

Hoe een monument
de geschiedenis volgt…

 

ALGEMENE GESCHIEDENIS

GESCHIEDENIS SINT-PAULUSKERK

R

O

M

E

I

N

E

N

geboorte van Jezus te Bethlehem

4 v. Chr.

geboorte van Saulus (‘Paulus’)

8

Jezus gekruisigd te Jeruzalem
de apostelen verspreiden Jezus’ boodschap

33

Saulus (Paulus) vervolgt de christenen;
op weg naar Damascus bekeert hij zich tot het christendom

ca. 37

 

marteldood van Paulus te Rome

ca. 65

edict Milaan: godsdienstvrijheid christenen

313

M

I

D

D

E

L

E

E

U

W

E

N

missionering van de Nederlanden

7de eeuw

inval van de Noormannen

837

burchtkerk toegewijd aan St.-Amandus en St.-Eligius

Dominicus de Guzmán

1171-1221

1183

burchtkerk toegewijd aan Sint-Walburgis

oprichting dominicanenorde

1216

1243

vestiging dominicanen in de Prekersstraat

1256

verhuis dominicanen naar terrein van Hugo Nose

1262-1276

bouw eerste kloosterkerk in gotische stijl

1276

kerkwijding door Albertus Magnus o.p.

1444

bouw marktpand vooral voor juweliers en zilversmeden
N

I

E

U

W

E

 

T

I

J

D

Christoffel Columbus in Amerika

1492

ca. 1512

aanvang huidige Sint-Pauluskerk (Domien de Waghemakere?)

Martin Luther afficheert zijn stellingen in Wittenberg

1517

kerkhofpoort Veemarkt – Zwartzustersstraat

Concilie van Trente

1545-1563

1549

sloop schip van de eerste kloosterkerk

1550

sloop marktpand

oprichting Bisdom Antwerpen

1559

1565

oprichting Broederschap van de Zoete Naam Jezus

Beeldenstorm

1566

vernieling van het interieur

Zeeslag bij Lepanto: Ottomanen verslagen

1571

kerkwijding door Godfried van Mierlo o.p.;
oprichting Broederschap van de Rozenkrans

Calvinistisch Bewind in Antwerpen

1577-1585

1579

klooster deels opgeëist, dominicanen uitgezet

katholieke eredienst ‘opgeschort’

1581

kerk opgeëist voor de calvinisten: ‘zuivering’ interieur

1583

verkaveling klooster: aanleg van twee straten

Farnese herovert Antwerpen voor het wettige gezag van Spanje

1585

 

terugkeer dominicanen, kerk opnieuw gewijd voor de katholieke eredienst

1605
1616-1662

herbouw kloosterpand

ca. 1609

Samenspraak over het Heilig Sacrament en Geboorte (Pieter Paul Rubens)

1616

Visioen van Sint-Dominicus (Pieter Paul Rubens)

ca. 1618
tot 1634

(verdere) bouw dwarsbeuk en koor

ca. 1632
tot 1638

koorgestoelte (Jean de Jupploye?)

1650

Rozenkransaltaar (Sebastiaan de Neve)

1654-1655

koordoksaal, Heilig-Kruisaltaar, Sint-Dominicusaltaar (Pieter I Verbruggen)

1654-1658

orgelinstrument (Nicolaes Van Haegen)

1655-1657

communiebank (Sebastiaan de Neve)

1656

Heilig-Sacramentsaltaar (Pieter I Verbruggen)

1657-1659

biechtstoelen en lambriseringen (Pieter I Verbruggen?)

1662

westelijke kloosterpandgang

1670

bisschop Capello wijdt hoofdaltaar (Pieter I en II Verbruggen)

1665
1671-1672

schilderijenreeks Zeeslag van Lepanto (Jan Peeters)

1679

bliksem vernielt daken, daktorentje, voorgevel, gewelf

1680-1682

bouw barokke toren (Nicolaes Millich)

1684

biechtstoel (Willem I Kerricx)

1688

pilaartroon voor Mariabeeld (Willem I Kerricx)
1697-1707 calvarieberg

tot 1741

Calvarietuin

1700-1720

apostelbeelden (Michiel I van der Voort)

1720-1722

koororgel (Jean-Baptist Forceville)

1783

Jozef II van Oostenrijk eist de Rozenkransmadonna van Caravaggio op

Jozef II van Oostenrijk: verbod om te begraven in kerken

1784

begraafplaats Stuivenberg voor de Sint-Walburgisparochie

Jozef II van Oostenrijk: afschaffing van de broederschappen

1786

M

O

D

E

R

N

E

 

T

I

J

D

Franse Revolutie

1789

Zuidelijke Nederlanden bezet en

1794

verkoop kerkzilver voor oorlogsbelasting en
opeising Rubens’, Van Dycks, Jordaens’ werken voor Louvre

geannexeerd door Frankrijk;
antikatholieke wetgeving toegepast

1795

sept. 1796

klooster opgeheven, kerk gesloten

nationalisatie van kerken door de Fransen

1797

(3-5) 1797

klooster en kerk gekocht door ex-prior Cornelius Peltiers

concordaat Pius VII – Napoleon Bonaparte

1801

afschaffing Bisdom Antwerpen

1802

kerk door Stad overgenomen als parochiekerk

22/04/1803

pater Alexander Stordeur o.p. tot pastoor benoemd

22/08/1804

stad koopt kerk als parochiekerk

Begin
19de eeuw

doopkapel in calvarietuin

Nederlands Bewind

1814-1830

nederlaag van Napoleon bij de Slag bij Waterloo

18/06/1815

terugkeer geroofde schilderijen uit Parijs in Antwerpen

1815-1816

terugkeer meeste schilderijen uit Parijs

1816-1817

afbraak bouwvallige Sint-Walburgiskerk

1817

Prior Peltiers biedt het klooster aan de kerkfabriek aan

onafhankelijkheid van België

1830

beschieting Antwerpen door de Nederlanders

27/10/1830

glasramen vernield door bombardement

1833

afbraak koordoksaal;

verplaatsing Heilig-Kruisaltaar

1834

herschikking communiebank;
lambrisering Zoete Naam;
biechtstoel Willem I Kerricx naar zuidtransept

ca. 1850

afgesloten pandgang ingericht als trouwkapel

1854

verkaveling kloostertuin: Sint-Paulusstraat

1859-1862

poort Sint-Paulusstraat

1865

‘leeuwenpoorten’ (Jean-Baptiste van Rooy, Gerard Van der Linden)

1874

preekstoel (Jean-Baptist de Boeck en Jean Baptist van Wint)

1888-1889

Kruisweg in pandgang (Jean-Baptist de Boeck – Jean Baptist van Wint)

1895-1901

restauratie dak en voorgevel: puntgevel

Eerste Wereldoorlog

1914-1918

1916

gevangenneming Pastoor Van Bostraeten

1939

beschermd als monument

Tweede Wereldoorlog

1940-1945

1943

roof 2 klokken
H

U

I

D

I

G

E

 

T

I

J

D

1955

(her)oprichting orkestmissen

heroprichting Bisdom Antwerpen

1961

1968
2/3 april

brand vernielt klooster, toren en kerkdaken

1977-1982

restauratie toren (Louis Williame)

1987-1988

restauratie dak (Louis Williame)

1991-1993

restauratie exterieur (Louis Williame)

1994-1998

restauratie interieur (Rutger Steenmeijer)

1998

verkoop kloosterpand en pastorie

2001

opening schatkamer