6de NACHT VAN DE KERKEN in Antwerpen
zaterdag 12 augustus 2017 van 19 tot 23 u.

SINT-CAROLUS BORROMEUSKERK

Cluster Centrum

Het pas gerestaureerde Dillens-Delhaye-orgel (1722) staat deze avond volledig in de kijker: we laten er u mee kennis maken van op ‘de eerste rij’, de galerijen, met ook fenomenaal zicht op de kerk.

Huisorganist Emmanuel Van Kerkhoven geeft uitleg over geschiedenis, bouw en werking van het orgel. Ook de twee verplaatsbare orgels komen aan bod (waaronder het onlangs verkregen orgel van Ars Fonteyn). De drie orgels worden in de loop van de avond ook geregeld bespeeld. Het repertoire zal afhangen van zijn stemming van die dag, maar zal wel drie keer verschillend zijn. In elk geval zal Franse, Italiaanse en/of Duitse barok ten gehore worden gebracht.

In een tentoonstelling rond het thema ‘muziek’ tonen we missaalboeken, affiches en uitnodigingen voor concerten door de jaren heen. Het paradepaardje zal de originele partituur zijn van ‘La Messe Solenelle’ (1824) van Berlioz (met aanvullingen). Deze werd jarenlang verloren gewaand maar in 1992 in Antwerpen teruggevonden.

Ook het Artiestenfonds, dat in 2018 zijn 75-jarig bestaan viert organiseert een tentoonstelling over zijn geschiedenis.

Er zijn permanente rondleidingen voorzien door TOPA-gidsen.

Programma

19.30 u., 21.00 u. en 22.30 u.: huisorganist Emmanuel Van Kerkhoven geeft tekst en uitleg over geschiedenis, bouw en werking van het pas gerestaureerde Dillens-Delhaye-orgel (1722).

Doorlopend

  • Rondleidingen door TOPA-gidsen, toegang tot de galerijen.
  • Tentoonstelling over muziektraditie in de kerk.
  • Tentoonstelling ‘La Messe Solenelle’ (1824) van Berlioz.
  • Tentoonstelling van het Artiestenfonds.

meer informatie over de Sint-Carolus Borromeuskerk op deze pagina binnen de TOPA-website

 

Praktisch

Adres: Hendrik Conscienceplein, A.-2000 é

Trein → NMBS Antwerpen Centraal
+ premetro 3, 5, 9, 15 Linkeroever) of tram 11, 12, 24 Melkmarkt)
Tram → De Lijn
11, 12, 24 (Sint-Katelijne), 7 (Keizerstraat)
4 (Meirbrug), 3, 5, 9, 15 (premetro Meir)
Bus 22, 180, 181, 182, 183 (Groenplaats)
30, 34 (Steenplein)
Fietsstation → VELO-Antwerpen
Velo 56 Minderbroedersrui

Het Carolus Dillensorgel van de Sint-Carolus Borromeuskerk (1722)

Het orgel werd in de jaren 1720-1722 gebouwd, waarschijnlijk door Carolus Dillens uit Mechelen. De orgelkast werd vervaardigd door Joannes Petrus van Baurscheit. In 1810 restaureert Delhaye het orgel; hij vernieuwt de tongwerken, vervangt de windladen door nieuwe met een grotere klavieromvang (54 in plaats van 49 tonen) en past de manualen aan. In 1858 plaatst men een aangehangen pedaal en in 1866 voorziet de firma Mondt-Groenewout het orgel van een nieuwe magazijnbalg. In de jaren 1877-1878 verhoogt de firma Vermeersch de toonhoogte en vertint de frontpijpen.

Rond 1900 bouwt de firma Geurts een vrij pedaal met drie stemmen op een pneumatische lade. In 1921 wordt een windmotor geplaatst. Tenslotte voert Gerard D’Hondt in 1954 een revisie uit waarbij het gehele instrument op a’=440 Hz wordt gestemd. Hiervoor is veel pijpwerk behoorlijk ingrijpend aangepast.

Als gevolg van een brand op 30 augustus 2009 raakte het orgel ernstig beschadigd. Het is nu volledig gerestaureerd door de firma Schumacher.

Technische gegevens

Groot Orgel 13
Positief 8
Pedaal 7
Totaal aantal stemmen 28
Manuaalomvang C-f”’
Pedaalomvang C-d’
Toetstractuur Mechanisch
Registertractuur Mechanisch
Windlade(n) Sleeplade
Toonhoogte a’ = 440 Hz
Temperatuur Evenredig zwevend

Dispositie
Groot Orgel: Bourdon 16′, Montre 8′, Holpyp 8′ – 2013, Prestant 4′, Fluyte 4′, Nazard 3′ – 2013, Doublet 2′, Sesquialter II sterk – 2013, Cornet V sterk (8′) (discant), Mixtuer IV sterk, Cimbal III sterk – 2013, Bombarde 16′ (discant) – 1808, Trompette 8′, Clairon 4′ (bas) – 1808.
Positief: Holpyp 8′, Prestant 4′, Fluyte 4′, Nazard 3′ – 2013, Doublet 2′ – 2013, Cornet III sterk (2 2/3′) (discant), Mixtuer IV sterk – 2013, Basson 8′ (bas) – 1808, Hautbois 8′ (discant) – 1808.
Pedaal: Bourdon 16′, Prestant 8′, Octaaf 4′, Mixtuer IV sterk, Bombarde 16′, Trompette 8′, Clairon 4′.
Overige registers: Rossignol.
Koppelingen: Manuaalkoppel, Pedaal – Groot Orgel.
Speelhulpen: Tremblant Doux, Tremblant Fort.

Overige dispositiegegevens (2009)
Groot Orgel (C-f”’): Bourdon 16′, Montre 8′, Flute 8′ (discant) – eind 19e eeuw, Salicional 8′ – 1878, Gamba 8′ – ca. 1900, Prestant 4′, Fluit 4′, Doublette 2′, Cornet 5 rangs (8′) – 1722/1810, Fourniture 4 rangs, Bombarde 16′ (discant) – 1810, Trompet 8′ (gedeeld) – eind 19e eeuw, Clarion 4′ (bas) – 1810.
Positief (C-f”’): Bourdon 8′, Gamba 8′ – 1878, Voix Céleste 8′ – ca. 1900, Prestant 4′, Fluit 4′, flageolet 2′, Cornet 3 rangs (2 2/3′), Basson-Hautbois 8′ (gedeeld) – 1810, Tremolo. Pedaal (C-d’): Sousbasse 16′ – ca. 1900, Flûte 8′ – ca. 1900, Violoncelle 8′ – ca. 1900. Koppelingen: Pedaal – Groot Orgel.
Speelhulpen: Tongwerken af.

Bron technische gegevens: orgbase.nl;