7de NACHT VAN DE KERKEN in Antwerpen
zaterdag 11 augustus 2018 van 19 tot 23 u.

SINT-LAMBERTUSKERK

Ekeren

Quellinus en Forceville op de Brabantse Jakobsroute

De Sint-Lambertuskerk ligt op de aloude Sint-Jakobsroute naar Compostella, de via Brabantica die vanuit Bergen op Zoom in Noord-Brabant loopt over Ekeren en Antwerpen naar Brussel en Nijvel of naar Leuven. Pelgrims naar Compostella bezoeken op hun weg dus zowel de Sint-Lambertuskerk van Ekeren als de Sint-Jacobskerk van Antwerpen. Een goed idee voor de Nacht van de Kerken.

De kerk kent een bewogen geschiedenis. Het oorspronkelijk 15de-eeuwse gotische gebouw wordt in 1683 grotendeels verwoest door brand. Enkel het huidige bakstenen gotische koor en de torenbasis dateren nog van de 15de eeuw. Haar huidige uitzicht krijgt de kerk in de 19de eeuw en in 1911 wanneer de torenspits in zijn oorspronkelijke vorm heropgebouwd wordt door architect L. Gife.

De overigens redelijk sobere kerk zal u wel kunnen bekoren met enkele opmerkelijke kunstwerken uit de baroktijd. Het Forceville-orgel (1713) dat bij kerkdiensten en orgelconcerten dienst doet is nog volledig intact. Op de opvallend mooie orgelkas heeft de Antwerpse beeldhouwer Jan Claudius de Cock tussen speelse engeltjes tal van instrumenten gebeiteld zoals de lier, de schalmei, de hoorn, de trompet, een viool en een traverso. En bovenaan steekt een engel de trompet.

Ook beeldhouwer Artus II Quellinus is hier vertegenwoordigd. De drie Goddelijke Deugden van Geloof, Hoop en Liefde schragen levensgroot de preekstoel die verder verfraaid is met de voorstellingen van de vier kerkvaders en de vier evangelisten. De biechtstoel (1668) is versierd met Salomonszuilen, engelen met de Lijdenswerktuigen en festoenen.

TIP: de Sint-Jacobskerk in Antwerpen ligt ook op de oude Brabantse Jakobsroute naar Compostella. Vooral daar is de familie Quellinus present met prachtig houtsnijwerk voor het koorgestoelte en met het marmeren hoofdaltaar. Ook daar staat een Forceville-orgel. Het loont de moeite om even een stukje van de Via Brabantica te fietsen of de bus te nemen. De verplaatsing waard.

Programma

  • 19 u., 20 u., 21 u., 22 u.: gegidste rondleidingen van telkens drie kwartier

Doorlopend van 19.00 u. tot 23.00 u.

  • vrij bezoek aan de kerk
  • brochures over de kerk zijn beschikbaar

meer informatie over de Sint-Lambertuskerk op deze pagina binnen de TOPA-website

 

Praktisch

Adres: Markt, 2180 Ekeren é

Trein → NMBS Station Ekeren + bus 730 (Antwerpen)
Bus → De Lijn 33, 720, 730, 770, 772, 775, 778, 779 (Markt)

 

Het Forceville-orgel van de Sint-Lambertuskerk te Ekeren

In de jaren 1711-‘13 bouwt Jean-Baptiste Forceville een nieuw orgel voor de Sint-Lambertuskerk in een fraaie orgelkas van de hand van Jan Claudius De Cock (1667-1735). Het orgel bestond uit twee manualen en had geen pedaalklavier. In 1843 is het kerkgebouw uitgebreid. Theodoor Smet wijzigde het orgel en breidde het uit met een aangehangen pedaal. De firma Vermeersch verbouwde het ingrijpender in 1880. Het rugpositief werd leeggehaald, enkel de frontpijpen bleven staan. Het werk werd achter het orgel in een zwelkast geplaatst, en ook werden verschillende romantische stemmen geplaatst. Het orgel kreeg nu ook een vrij pedaal.

In 1965 is het orgel door Aerts & Castrel onder handen genomen. Besloten werd het concept van 1880 grotendeels in stand te houden, maar wel het rugpositief opnieuw te benutten. Het resultaat is een drieklaviers orgel met een vrijstaande speeltafel. Van het oorspronkelijke orgel zijn nog de windlade en acht registers volledig aanwezig, evenals de orgelkas. Het orgel werd weer in gebruik genomen op 8 juli 1965 met een concert door de organist van de kerk, André Van Bouwel en Stanislas Deriemaecker, organist van de kathedraal in Antwerpen.

Technische gegevens

Groot Orgel 12
Positief 6
Reciet 9
Pedaal 7
Totaal aantal stemmen 34
Toetstractuur Mechanisch
Registertractuur Mechanisch
Windlade(n) Sleeplade

Dispositie
Groot Orgel: Gedekt 16′, Monter 8′, Bourdon 8′, Fluit Harmoniek 8′ – 1880, Gamba 8′ – 1880, Prestant 4′, Fluit 4′, Octaaf 2′, Cornet 5 rangs, Mixtuur 3 rangs, Trompet 8′ – 1965, Klaroen 4′ (bas) – 1843.
Positief: Holpijp 8′ – 1713/1965, Prestant 4′ – 1965, Gemshoorn 2′ – 1965, Sesquialter 2 rangs – 1965, Cimbel 3 rangs – 1965, Kromhoorn 8′ – 1965.
Reciet: Monter 8′ – 1713/1843, Bourdon 8′, Prestant 4′ – 1843, Fluit 4′, Quint 2 2/3′ – 1843/1965, Fluit 2′ – 1843, Piccolo 1′ – 1843/1965, Vulwerk 3 rangs – 1965, Euphone 8′ – 1843/1965, Tremulant.
Pedaal: Conterbas 16′ – 1880, Zachtbas 16′, Open Fluit 8′ – 1880, Koraalbas 4′ – 1965, Nachthoorn 2′ – 1965, Ruispijp 2 rangs – 1965, Bombarde 16′ – 1880.
Koppelingen: Groot Orgel – Positief, Groot Orgel – Reciet, Pedaal – Groot Orgel, Pedaal – Positief, Pedaal – Reciet.

Bron: www.orgbase.nl (gegevens dateren van 2017)

Link http://www.orgelekeren.be/