7de NACHT VAN DE KERKEN in Antwerpen
zaterdag 11 augustus 2018 van 19 tot 23 u.

SINT-NORBERTUSKERK

Antwerpen-Zurenborg

Barok in opbouw

In de tweede helft van augustus rijst er in de Sint-Norbertuskerk een krachtig staaltje van vakmanschap op in een diepe, mahonierode kleur. Met een knipoog naar het barokke verleden van de stad, vormt het nieuwe orgel tegelijk de verbinding met een bruisende toekomst.

Het fonkelnieuwe orgel wordt een bijzonder instrument zowel qua vormgeving als qua klank. Het ziet er dan wel uit alsof het gebouwd is in de baroktijd maar zit vol hedendaagse snufjes zoals de windmotor die zichzelf aanpast qua toerental, afhankelijk van de nodige luchtdruk om een orgelpijp te laten spreken; of het klavier dat getransponeerd kan worden van 440 Hz (de hedendaagse stemming) naar 415 Hz (de barokke stemming, een halve toon lager). Het instrument vormt de ultieme combinatie van authentiek en toch hedendaags. En bovendien heeft het orgel zijn plaats beneden in de kerk. Zo kan het handen- en voetenwerk van de organist uitvoerig bekeken worden.

Kom alles te weten over dit grote project: waar het instrument komt te staan, hoe het eruit zal zien en wat de mogelijkheden van het orgel zullen zijn!

De Antwerpse Bachcantatediensten zijn al enkele jaren een begrip in de Vlaamse liturgische kerkmuziek. Vier tot vijf keer per jaar voert The Antwerp Baroque Orchestra een cantate van J.S. Bach uit tijdens de zondagsviering in de Sint-Norbertuskerk. Niet zomaar een cantate, maar een cantate die aansluit bij de evangelielezing van die dag, precies waarvoor de grote meester ze schreef. Als orkest in residentie houdt The Antwerp Baroque Orchestra tijdens de Nacht van de Kerken een open repetitie.

Programma

Doorlopend van 19.00 u. tot 23.00 u.

  • Toelichting door de leden van de vzw Barokorgel Sint-Norbertus over het nieuwe orgel afgewisseld met
    • barokke orgelmuziek op het huidige Loretorgel en
    • open repetitie van het orkest in residentie: The Antwerp Baroque Orchestra.
  • Bezoek aan de kerk met infostand over het nieuwe orgel.

meer informatie over de Sint-Norbertuskerk op deze pagina binnen de TOPA-website

 

Praktisch

Adres: Dageraadplaats 5, 2018 Antwerpen
TreinNMBS
Antwerpen Centraal + tram 11 (Berchem Station) of bus 21 (Neerland)
Antwerpen Berchem (op loopafstand 1 km) of Bus 21 (Rooseveltplaats) of 34 (Zuid)
TramDe Lijn 11 (Dageraadplaats)
Bus 20, 21, 30 (Draakplaats), 34 (Plantin en Moretuslei)
FietsstationVELO-Antwerpen Velo 110 Dageraadplaats

 

HET HUIDIGE LORET-STEVENSORGEL VAN DE SINT-NORBERTUSKERK (1849 of vroeger)

In 1908, vier jaar na haar inwijding, koopt de Sint-Norbertuskerk het François-Bernard Loretorgel over van de Antwerpse Sint-Willibrorduskerk. Dit mechanische orgel was daar reeds sinds 1849, of misschien nog vroeger, aanwezig.

François-Bernard Loret stamt uit een befaamd Dendermonds orgelbouwersgeslacht. Hij heeft niet minder dan 300 orgels op zijn naam staan in België, Nederland en Peru.

In 1924 restaureert Jos Stevens uit Duffel het mechanisme. Hij breidt niet alleen het pijpwerk uit, maar plaatst ook een tweede klavier en een pneumatische tractuur. De oude orgelkast wordt geïntegreerd in het nieuwe houtwerk en heeft een stijlvolle look.

Het Loret-Stevens-orgel is gebouwd volgens de Frans-symfonische orgelbouwstijl. Het is met zijn 1113 pijpen weliswaar een bescheiden instrument in zijn stijl, doch daarom niet minder interessant. Deze stijl is overgewaaid via de Franse orgelbouwer Aristide Cavaillé Coll (1811-1892). In tegenstelling tot de barokke orgels waarbij de helderheid en het duidelijk overbrengen van de polyfonie de hoofdzaak vormen, wordt in de Franse romantiek de nadruk gelegd op het orgel als symfonisch instrument. Men gaat namelijk de orgels o.a. voorzien van de nodige strijkregisters, tongwerken en een zwelkast, waardoor de organist het instrument dynamischer (crescendo, decrescendo) kan bedienen.

In 1994 wordt het orgel voorzien van nieuwe klavieren met een mechanische veerspanning en een elektro-pneumatische tractuur. In 1998-‘99 wordt het integrale pijpwerk gerestaureerd en opnieuw geïntoneerd. Al deze werken werden toevertrouwd aan orgelbouwer Leopold Lombaerts uit Meerbeke (Ninove).  Het originele pijpwerk van Loret is behouden en volledig geïntegreerd in het nieuwe.

(bron TOPA)

Technische gegevens

Grand Orgue 7
Récit Expressif 9
Pédale 6
Totaal aantal stemmen 22
Manuaalomvang C-g”’
Pedaalomvang C-f’
Toetstractuur Electro-pneumatisch
Registertractuur Electro-pneumatisch
Windlade(n) Kegellade
Toonhoogte a’ = 440 Hz
Temperatuur Evenredig zwevend

Dispositie
Grand Orgue: Bourdon 16′ – 1848, Montre 8′ – 1848, C-H 1924, Salicional 8′ – 1848, C-H 1924, Bourdon 8′ – 1848, Prestant 4′ – 1848, Fourniture 3 rangs – 1848/1924, Trompette 8′.
Récit Expressif: Flûte Harmonique 8′ – 1848, Quintaton 8′, Viola di Gamba 8′, Voix Céleste 8′, Mélophone 4′ – 1848, Quinte 3′ – 1848, Flageolet 2′ – 1848, Trompette Harmonique 8′ – laat 19e-eeuws, Basson-Hautbois 8′.
Pédale: Soubasse 16′, Octave Basse 8′ – ca. 1800, Basse 8′, Flûte 4′ – ca. 1800, Bombarde 16′ – 1848/1924, Trompette 8′ – 1848.
Koppelingen: Copula Récit au Grand Orgue, Tirasse Grand Orgue, Tirasse Récit.
Speelhulpen: Trémolo, Tutti.

Bron technische gegevens: orgbase.nl; inv.2015986; gegevens 2015.

 

HET ANTWERPS BAROKORKEST

Barokmuziek op een pure en authentieke manier uitvoeren; dat is het doel van Het Antwerps Barokorkest. Artistiek leider Emmanuel Van Kerckhoven verdiepte zich jarenlang in de muziek van Bach, voordat hij in 2011 het orkest opstartte.

Het barokorkest kiest zorgvuldig passende instrumenten, een geschikte locatie en een weloverwogen interpretatie. Daardoor wordt de vitaliteit en het subtiele karakter van barokke werken op een natuurlijke, spontane manier overgebracht.

Inmiddels maakte het orkest naam met de Bachcantatediensten in de Sint-Norbertuskerk in Antwerpen. Hierbij wordt steeds een andere cantate ingebed in de kerkdienst, net als in de baroktijd.

Het repertoire van het orkest bestaat uit muziek, gecomponeerd tussen 1600 en 1750, met specifieke aandacht voor cantates. Niet alleen de kerkcantates van J.S. Bach komen aan bod, maar ook zijn wereldlijke cantates, vroege Noord-Duitse ‘Geistliche Konzerte’ van ondermeer Tunder en Buxtehude, cantates van Telemann en Händel, enz. Verder creëert Van Kerckhoven een mooi evenwicht met instrumentale stukken die naadloos aansluiten bij het thema. De enkelvoudige bezetting binnen het orkest maakt de uitvoering van deze werken bijzonder helder en expressief.

Bron: www.hetantwerpsbarokorkest.be