7de NACHT VAN DE KERKEN in Antwerpen
zaterdag 11 augustus 2018 van 19 tot 23 u.

ONZE-LIEVE-VROUWEKATHEDRAAL

Cluster Centrum

Nog veel meer barok dan Rubens alleen

Wie vanuit het verre Japan de Onze-Lieve-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen komt bezoeken, doet dit allereerst voor de topwerken van Rubens, de grootmeester van de barokschilderkunst. Toch valt er in deze immense kerk veel meer barok te bewonderen. Barok beleef je als je hoog de koepel inkijkt en Maria nastaart die dankzij de verbazingwekkende illusieschildering van Cornelis Schut ook letterlijk ‘ten hemel’ wordt opgenomen.

Maar het zijn niet enkel de kleuren van de schilderkunst die je in feeststemming brengen. Er is het verbluffende beeldhouwwerk van enkele funeraire monumenten. De overleden bisschop Capello ligt er in ‘levende lijve’ bij, de ene keer voor de bezoeker nog in ontbinding, een andere keer voor God (terug) levend. En kijk eens naar die dandy die weliswaar met een been in het graf staat, maar met het andere been eruit wil springen! Ook houtsnijwerk weet te bekoren. De gids zal je helpen de ‘sprekende beelden’ van de preekstoel nog beter te doen preken.

‘Barok’ is ook de liturgie op sommige hoogdagen, bv. met het gekroonde Mariabeeld in de hernieuwde processie op 14 augustus. Of wil je in de sacristie liever nat gesproeid worden door een dolfijn uit de Antwerpse ommegang?

De grote orgels speelden traditioneel een belangrijke rol bij het opluisteren van de diensten. Het majestueuze pas gerestaureerde doksaalorgel met zijn kast van Peter I Verbrugghen uit 1657 en zijn Schyvenorgel uit 1891 is de blikvanger (oorvanger) op de Nacht van de kerken.

TOPA-gidsen begeleiden u op uw tocht langs de barokke pracht in deze gotische kerk.

TIP: hebt u – dankzij Cornelis Schut – genoten van De Tenhemelopneming van Maria in de vieringkoepel? Vergeet dan ook niet het epitaaf van deze volbloed Antwerpse kunstschilder te gaan bewonderen in de Sint-Willibrorduskerk in de Kerkstraat.

Programma

Doorlopend van 19.00 u. tot 23.00 u.

  • Rondleidingen verzorgd door TOPA-gidsen. Zij brengen voor u de barokke kunstwerken tot leven.
  • Orgelconcerten met barokmuziek

meer informatie over de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal op deze pagina binnen de TOPA-website

Praktisch
Adres: Handschoenmarkt, A.-2000 é

Trein → NMBS Antwerpen Centraal + premetro 3, 5, 9, 15 (Linkeroever)
Tram → De Lijn
3, 5, 9, 15 (premetro Groenplaats)
4 (Groenplaats) 7 (Keizerstraat) 11, 12, 24 (Melkmarkt)
Bus
22, 180/181/182/183 (Groenplaats); 30, 34 (Suikerrui/Steenplein)
Fietsstation → VELO-Antwerpen Velo 17/20 Groenplaats – 19 Eiermarkt

HET PIERRE SCHYVENORGEL (1891)

Pierre Schyven bouwde het orgel achter het historische front van Peter I Verbrugghen uit 1657 in de 19de-eeuwse symfonische stijl van Cavaillé-Coll. Het kon worden gebouwd dankzij een legaat van mej. Eugenia Kempeneers, die op 20 februari 1878 overleed. Op 17 december 1891 is het orgel in gebruik genomen met een concert door Joseph Callaerts, organist van de kathedraal.

In 1934 werd het orgel door de firma Stevens gerestaureerd. Bij de restauratie van de kathedraal in de jaren 1970 werd het instrument door de firma Pels-d’Hondt gedemonteerd en in 1983 terug opgebouwd, zonder wijzigingen. Op 1 februari 1986 werd het weer in gebruik genomen met een concert door Stanislas Deriemaeker, vaste organist van de kathedraal.

De huidige grondige restauratie is op 11 augustus 2014 van start gegaan. Adviseur bij de werkzaamheden was Koos van de Linde. De restauratie uitgevoerd door de firma Schumacher uit Eupen is pas voltooid. Op 13 april van dit jaar werd het ingespeeld door Peter Van de Velde, vaste organist van de kathedraal.

Technische gegevens

Grand Orgue 20
Positif 20
Récit 19
Bombarde 15
Pédale 16
Totaal aantal stemmen 90
Manuaalomvang C-g”’
Pedaalomvang C-f’
Toetstractuur Mechanisch
Registertractuur Mechanisch
Windlade(n) Sleeplade
Toonhoogte a’ = 440 Hz
Temperatuur Evenredig zwevend
Winddruk 95 mm (Récit), 105 mm (Positif), 110 mm (Grand Orgue, Bombarde en Pédale) en 155 mm (32′ en Barkermachine)

Dispositie
Grand Orgue:
Jeux de Fonds: Montre 16′, Bourdon 16′, Gambe 16′, Montre 8′, Diapason 8′, Flûte Harmonique 8′, Bourdon 8′, Salicional 8′, Viole di Gambe 8′, Quinte 5 1/3′, Prestant 4′, Mélophone 4′, Flûte Octaviante 4′, Nasard 2 2/3′.
Jeux de Mutation: Doublette 2′, Fourniture 6 à 7 rangs, Cornet 5 rangs (discant).
Jeux d’Anches: Bombarde 16′, Trompette 8′, Clairon 4′.
Positif (in zwelkast):
Jeux de Fonds: Quintatön 16′ – 1951, Octave 8′, Flûte Harmonique 8′, Bourdon 8′, Gemshorn 8′, Viole 8′, Mélophone 8′, Prestant 4′, Flûte 4′, Quinte 2 2/3′.
Jeux de Mutation: Doublette 2′, Larigot 1 1/3′, Fourniture 4 rangs.
Jeux d’Anches: Orphicléide 16′, Trompette Harmonique 8′, Cor Anglais 8′, Vox Angélique 8′, Clarinette 8′, Cromhorne 8′, Clairon Harmonique 4′, Trémolo.
Récit (in zwelkast):
Jeux de Fonds: Bourdon 16′, Diapason 8′, Flûte Travers 8′, Bourdon 8′, Dolciana 8′, Violon 8′, Voix Céleste 8′, Unda Maris 8′, Flûte Octaviante 4′, Gambe 4′.
Jeux de Mutation: Flageolet 2′, Piccolo 1′, Plein-Jeu 4 rangs, Carillon 3 rangs.
Jeux d’Anches: Basson 16′, Trompette Harmonique 8′, Basson-Hautbois 8′, Voix Humaine 8′, Clairon Harmonique 4′, Trémolo.
Bombarde:
Jeux de Fonds: Flûte Ouverte 16′, Principal 8′, Grosse Flûte 8′, Bourdon 8′, Gambe 8′, Prestant 4′, Flûte 4′, Tierce 3 1/5′, Gros Nasard 2 2/3′.
Jeux de Mutation: Octavin 2′, Cymbale 5 à 6 rangs, Cornet 5 rangs (discant).
Jeux d’Anches: Bombarde 16′, Grande Trompette 8′, Clairon 4′.
Pédale:
Jeux de 32-pieds: Contre Basse 32′, Contre Bombarde 32′.
Jeux de Fonds: Contre Basse 16′, Soubasse 16′, Quinte 10 2/3′, Octave Basse 8′, Violoncelle 8′, Grosse Flûte 8′, Quinte 5 1/3′, Octavin 4′, Flûte 4′, Nasard 2 2/3′.
Jeux d’Anches: Bombarde 16′, Trompette 8′, Quinte Trompette 5 1/3′, Clairon 4′.
Koppelingen: Positif au Pédal, Grand Orgue au Pédal, Récit au Pédal, Bombarde au Pédal, Positif au Grand Orgue, Récit au Grand Orgue, Bombarde au Grand Orgue, Récit au Positif, 8′ grave Bombarde au Grand Orgue, 8′ grave Récit au Grand Orgue.
Speelhulpen: Fonds (per klavier), Mutation (per klavier), Jeux 32 pieds, Sonette, Effets d’Orage, Grand Orgue à la Machine, Forte General d’Anches, Forte d’Anches (per werk).

(Bron technische gegevens: orgbase.nl; inv. 2000350; data 2016)