Op reis in eigen stad

Een BERGWANDELING in Antwerpen

Arenbergstraat

De adellijke familie Van der Marcke d’Arenberg bezit in het weggedeelte tussen Lange Gasthuisstraat en Leopoldstraat, tot 1551 een stadspaleis, dat gekend was als ‘Arenberch’. Het adellijke geslacht Arenberg, uit de Eifel, had zeer veel eigendommen in de Nederlanden verworven. De nieuwe eigenaar, Joost van de Steene, ruilt gronden met Gilbert Van Schoonbeke, die er het jaar daarop een straat kan openen. Die wordt vernoemd naar het gesloopte huis ‘Arenberch’.

In 1280 sterft de familie uit. In 1299 huwt Mechtild von Arenberg (1286–1348) met graaf Engelbert II van der Marck: zij kregen alle bezittingen. Een van hun nazaten is Evrard de la Marck (Sedan 1472 – Luik 1538), prinsbisschop van Luik (1505-1538). Hij tracht als diplomaat de neutraliteit van Luik te bewaren in het conflict tussen Frankrijk en de Bourgondische Nederlanden (bouwde gordel rond stad).
Bijna tegelijkertijd wordt het weggedeelte Leopoldstraat-Oudevaartplaats geopend op de gasthuisbeemden, waarvan een groot deel door de stad werd afgekocht van het Sint-Elisabethgasthuis.

Ter hoogte van het huidige nummer 22 koopt de beroemde kunstschilder Frans de Vriendt alias Floris in 1563 een stuk grond aan en laat er een stadspaleis bouwen door zijn broer en architect Cornelis Floris De Vriendt. Dit op aansporen van zijn vrouw Clara die naar men zegt een pronkzuchtige ijdeltuit was. Resultaat van dit alles was dat Frans Floris zich diep in de schulden moest steken. Daarbij raakte hij ook nog aan de drank en kreeg een naam als de grootste zuipschuit van Antwerpen. In 1570 sterft hij zonder dat het huis al afbetaald was. Gelukkig voor zijn vrouw vindt zij na een paar maanden al een nieuwe gegadigde (of nieuw slachtoffer) waarmee zij in het huwelijk treedt.

Als er een huis in deze straat opviel dan was het wel dit riante pand met zijn brede beschilderde gevel. Daarom dat dit gedeelte van de straat sinds de 16de eeuw ook wel eens ‘Florisstrate’ wordt genoemd. Ook het Nederlands Bewind houdt er aan deze straat zo te noemen (1826). Later krijgt dit deel van de straat zijn oude naam terug.

De straatnaam bepaalde – later – ook de naam van het theater dat er op het huidig nr. 28 gevestigd is. In 1852 vestigde de Cercle Artistique Littéraire et Scientifique zich in het pand, in 1964 herdoopt tot ‘Théâtre Arenberg Schouwburg’.

Het Antwerpse publiek heeft hier jaren deugd beleefd aan de komedies van het Echt Antwaarps Teater (EAT), het toneelgezelschap dat in 1981 door Ruud De Ridder werd opgericht. Tot nu toe schreef hij zelf meer dan 100 stukken voor het EAT. Mede door de Corona-omstandigheden wordt in juni 2020 beslist om definitief te stoppen met het theater. Het hart van vele Antwerpenaren bloedt …