Op reis in eigen stad

Een dagje ITALIA in Antwerpen

Sint-Pauluskerk

Veemarkt 14 of Sint-Paulusstraat 20/22

Italiaanse heiligen bij de vleet

Onder de dominicaner heiligen die o.m. in het koor met een barok beeld vereerd worden (17de eeuw) zijn er meerdere volbloed Italianen. Twee onder hen genieten wereldfaam.

Thomas van Aquino

Allereerst Thomas van Aquino (ca. 1225 – Fossanova, 1274); de grootste filosoof en theoloog van de Middeleeuwen. Hij onderwijst o.m. in het klooster van Santa Sabina in Rome en sticht in Napels een studiehuis. Hij kreeg later de titel ‘de engelachtige leraar’. Als schrijver houdt hij een boek en een pen in de hand, en draagt ten teken van de ene waarheid een zon op de borst.

Een heilige dominicanes is de pittige, sterke vrouw Catharina van Siena (1347-1380), die het aandurfde kerkleiders de les te spellen maar dan vanuit een diepe vroomheid. Ze had een bijzondere devotie voor de Lijdende Christus. Daarom herken je haar aan het kruis dat ze in de handen houdt om zich op Jezus te focussen en – in navolging van Jezus – aan een doornenkroon op het hoofd.

Catharina van Siena
Petrus Martelaar van Milano of Verona

Verder zijn er Antoninus (Perriozi) van Firenze (1389–1459), aartsbisschop van Firenze (koor, zuidkant) en Petrus Martelaar van Milaan of van Verona (ca.1205-1252), leerling van Dominicus te Bologna, beroemd predikant, inquisiteur en vermoord omwille van zijn doortastend optreden tegen de ketterij van de Katharen (koor, noordkant, foto hiernaast).

Aan de biechtstoel in de zuidbeuk is er verder Agnes de Montepulciano (Agnes Segni, ° 1268), die in Montepulciano het klooster sticht waar zij verblijft tot aan haar dood in 1317. Zij stond bekend voor haar diepe mensenkennis. De 3 stenen in haar hand illustreren de legende dat Maria haar deze stenen overhandigde als een aanzet om het klooster op te bouwen.

Aan de 3de biechtstoel in de noordbeuk is er de zalige Margaretha da Citta di Castello (1287-1320). Deze vrome derde-ordelinge, alhoewel blind geboren en ongeletterd, wist zich waar te maken in leidinggevende functies. Volgens de legende werden na haar dood in haar hart 3 parels aangetroffen; kwestie van haar gehechtheid aan Jezus, Maria en Jozef te illustreren.

Aan de 4de biechtstoel in de noordbeuk ontmoet je Jacobus Salomoni, alias Venetus (‘van Venetië’, 1231-1314). Hij pelgrimeerde vaak naar de graven van de martelaren in Rome.

Op het Maria-altaar hing La Madonna del Rosario door Mich. Caravaggio uit 1605, oorspronkelijk bestemd voor de dominicanessen in Napels. De opdrachtgever, een lid van de adellijke familie Colonna, is de geknielde figuur met pijpenkraag, links onderaan. Het schilderij werd voor hier aangekocht mede op initiatief van P.P. Rubens, die tijdens zijn verblijf in Italië (1600-1608) veel bewondering voor Caravaggio had gekregen: “om een raer stuck binnen Antwerpen te hebben” alsook “uyt affectie tot de cappel”. Maar in 1781 laat ook Keizer Jozef II er zijn oog op vallen en die het laat overkomen naar de Oostenrijkse hoofdstad (nu Kunsthistorisches Museum). Enkel een getrouwe kopie bleef achter. De prijs van het succes.

In deze kerk waren de Genuezen thuis want tot 1642 hield de Genuese natie hier haar viering n.a.v. de jaarlijkse aanstelling van hun consul op 23 april.

 

Meer weten? https://www.topa.be/nl/antwerp/kerken-in-antwerpen/sint-paulus-2/

 

VERDER PARCOURS

  • Zwartzusterstraat
  • Lange Koepoortstraat
  • Kaasrui
  • Melkmarkt