Op reis in eigen stad

Een dagje ITALIA in Antwerpen

Huis Bolonia La Grassa

Lange Nieuwstraat 45

Vele Italiaanse steden hebben een bijnaam om fier op te zijn. De stad Bologna heeft er zelfs drie: “Bologna la Dotta, la Grassa, la Rossa”! En het is naar een ervan dat dit pand vernoemd is.

Als thuisbasis van de oudste universiteit ter wereld is Bologna ‘la Dotta’, de geleerde, de erudiete (cf. ‘doctor’ en ge-docto-reerd). Denk o.m. aan de vader en de broer van Pieter Paul Rubens die er rechten gestudeerd hebben.
Ten tweede staat Bologna ‘la Grassa’ (de Dikke) bekend om haar heerlijke gastronomie, met o.m. de wereldvermaarde tortellini en – jawel – de ‘Bolognesesaus’.
En ten derde maakt de typische rode kleur van de daken met hun terracotta stenen al van in de middeleeuwen er ook ‘de rode’ stad van: ‘la Rossa’.

Het gekke is evenwel dat men in gans Italië geen ‘spaghetti Bolognese’ kent. Best ook dat je in Bologna nooit een ‘spaghetti Bolognese’ bestelt want dan smijten ze je buiten. Die spaghetti bestaat gewoon niet en de Bolognezen zouden in hun eer gekrenkt zijn. Hun saus of ‘Ragu alla Bolognese’ bevat heel wat meer ingrediënten die hun naam van “Bologna la grassa” alle eer aandoet.
Hun pasta moet met eieren bereid zijn en dan best een fettuccine of tagliatelle. Het recept verschilt soms wat al naargelang de kok.
Zo zie je maar, op elke (kook)pot past een deksel; en bij elk gerecht het juiste recept en een correcte naam.

Was de allereerste bewoner van dit huis uit 1586 misschien van Bologna? Maar dan blijft nog de vraag waarom de eigenaar lang geleden voor deze specifieke bijnaam geopteerd heeft. Had hij misschien een zwak voor gastronomische hapjes? Erg twijfelachtig of we dat ooit zullen weten te achterhalen.

Sinds 1589 was het bewoond door Giovanni Battista Spinola, uit een Genuese koopmansfamilie. In het begin van de 16de eeuw waren zij als één der eersten van Brugge naar de opkomende Scheldestad overgekomen. De Gouden Eeuw heeft hen geen windeieren gelegd, want ook bij hen kon keizer Karel V tot in 1549 voor belangrijke leningen terecht. De Italiaanse tak van de familie leverde meerdere dogen en veldheren in Spaanse dienst, waaronder Ambrogio Spinola, opperbevelhebber van het leger in de Nederlanden, die in 1625 Breda wist te veroveren. In de parochiekerk van Sint-Jakob vinden we de bewijzen dat ze hier geleefd hebben…