Op reis in eigen stad

Een dagje SPANJE in Antwerpen

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten

Dezelfde Rubensen: andere tijden, andere plek

Leopold de Waelplaats 1
(tijdelijk gesloten wegens werken)

Zowel Diego Velázquez als P.P. Rubens schilderden een portret van hun vorst, koning Filips IV; het ene hangt in het Pradomuseum, Madrid, het andere is in de Hermitage, Sint-Petersburg, beland.

Het Prado zelf bezit van Rubens niet minder dan 123 werken!

Bernardino de Mendoza uit het vagevuur bevrijd op voorspraak van de heilige Theresia van Ávila (P.P.Rubens 1630-35)
De Lanssteek (P.P.Rubens 1620)
De Lanssteek (detail)

Kijk je voor je voeten, dan zie je een hedendaags kunstwerk van Cristina Iglesias: de ‘Diepe fontein’ (2006). In een cyclus van 64 minuten loopt de fontein, die er geen is, helemaal leeg en vol. Ze staat voor tijd en getijden, komen en gaan, geven en nemen. Leeg onthult het waterbekken een bodem van bronzen eucalyptusbladeren, vol reflecteert het de gevel van het museum.

Neem hier vooral je tijd (de brede zitbank van Ann Demeulemeester nodigt je uit)!

Hier in Antwerpen dien je nog even geduld te oefenen voor je na de heropening van de Rubenszaal in het museum opnieuw kan gaan kijken naar twee andere werken: ‘Bernardino de Mendoza uit het vagevuur bevrijd op voorspraak van de heilige Theresia van Ávila’ (1630-1635), en ‘Christus aan het kruis’ (bekend als ‘De lanssteek’ (1620).

Het eerste, met zeer Spaanse inslag, hing in de kloosterkerk (1624) van de ongeschoeide karmelieten (Descalzas), de tak van de congregatie die ontstond door de hervorming van Theresia. Zoek die kerk niet, ze stond aan de Graanmarkt, nu de Theaterbuilding. Talrijke priors van deze congregatie waren van Spaanse origine en de kerk was de begraafplaats bij voorkeur van de Spaanse families die in de buurt woonden.

Door de Franse revolutionairen ontwijd, diende de kapel nog een tijdje als depot voor de kerkelijke kunst, nuttig voor het Academie-onderwijs.

De Academie zelf huist in de voormalige Minderbroederskerk; in die kloosterkapel was Nicolaas Rockox de bekendste mecenas. In 1619 gaf hij de opdracht voor ‘De Lanssteek’ voor het hoofdaltaar. Vlak achter dat hoofdaltaar had het echtpaar Rockox – Perez een eigen grafkapel met hun epitaaf, eveneens van de hand van Rubens (1613-‘15). Hun beider portretten op de luiken richten zich naar het middenpaneel ‘De ontmoeting van de apostelen met de verrezen Christus’, een hoopvol perspectief voor wie het aardse aanziet als een voorspel op de eeuwigheid.

De tentoonstelling uit 2016 ‘Goddelijke interieurs’ heeft die verdwenen kerkgebouwen tot leven gebracht. Valerie Herremans heeft in ‘Rubens doorgelicht. Schilderijen uit verdwenen Antwerpse kerken’ ook met geavanceerde 3-D-techonologie de architectuur gereconstrueerd.

https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-works?searchObras=rubens

https://www.kmska.be/nl/collectie/peter-paul-rubens

Camino: Leopold de Waelplaats > Volkstraat > Nationalestraat / Kronenburgstraat: Instituut voor Tropische Geneeskunde