Op reis in eigen stad

Een dagje SPANJE in Antwerpen

Schoenmarkt 8
Kapel van Onze-Lieve-Vrouw-Toevlucht

Mariadevotie ‘a la Andalucia’

We lopen de nu onooglijke Beddenstraat door naar de markt van de schoenen. Daar staat een kapel van een voormalig godshuis (1477). Dat de contrareformatie een Spaans-mediterrane stempel op de katholieke devotie in Vlaanderen drukte, kan je hier goed zien. In zijn onvolprezen Gids voor Oud-Antwerpen (1975) aarzelde George Van Cauwenbergh niet deze Onze-Lieve-Vrouw van Toevlucht te vergelijken met de Andalusische devotie.

“Bij het binnentreden overvalt de onvoorbereide en verbaasde bezoeker het uitbundig Latijns-katholiek interieur. Dit is nog het rijke-roomse-leven …; zo beleefde een groot gedeelte van de Antwerpenaars gedurende eeuwen een praalzuchtig geloof waardoor de hang naar barokke stoeten, ommegangen, processies, carnaval en/of halfvastenfeesten van de Sinjoren begrijpelijk wordt.

Kijk naar het woud brandende kaarsen aan de voet van het superbarok altaar.

Is de gekroonde Madonna met haar Kind niet zó uit een Andaloesische Semana Santa weggehaald?

… want er is een constante toeloop naar Onze-Lieve-Vrouw-van-Toevlucht. Een oord dat men niet alleen getroost maar ook blij verlaat: de dankbare ex-voto’s bij de uitgang spreken voor zichzelf.”

In feite zijn al onze Madonna’s, hemelse koninginnen, gekleed volgens de Spaanse hofmode van de late 16de eeuw: een brede schoot, een lange mantel over het hoofd, kroon en scepter, een beeld dat eeuwenlang bepalend geweest is voor Maria’s beeldvorming van Maria‘als koningin van de heiligen’. Een hedendaagse modieuze Maria wacht nu op ons.

Camino: Schoenmarkt > Groenplaats > Nationalestraat > Sint-Andriesstraat > Waaistraat