Turnhout, Sint-Pieterskerk – Kennismaking

De Collegiale Sint-Pieterskerk is de oudste kerk van Turnhout. Rustig en eenvoudig als de mens uit de Kempen, zo staat zij geplant op de Grote Markt, het hart van de stad en vrijheid van Turnhout. Van de eerste kerk uit het einde van de 13de eeuw of vroeger, getuigt alleen nog maar het onderste gedeelte van de 62 m hoge toren. In 1398 stichtte hertogin Maria van Gelder hier een kapittel van twaalf kanunniken. Dit had belangrijke gevolgen voor de uitbreiding en verfraaiing van de kerk zoals het nieuwe koor met kooromgang, vijf koorkapellen en een dwarsbeuk in 1466 -1485. In 1634 volgde de plaatsing van een vieringtoren. In 1739 werden weerom ingrijpende vergrotingswerken uitgevoerd naar de plannen van architect J. P. van Baurscheit de Jonge. De middenbeuk tussen kruisbeuk en toren werd verhoogd tot de hoogte van de nok van het koor. Nieuwe zijbeuken werden aangebouwd. De twee kleine kruisbeuken aan de westzijde van het transept werden afgebroken en herbouwd op gelijke hoogte van de nieuwe zijbeuken. Onder leiding van architect J.L. Stynen werden in 1979 de toren en beiaard gerestaureerd en in de periode 1987-1990 het exterieur en interieur van de kerk.

Al is de buitenkant van de kerk opmerkelijk sober, het interieur is adembenemend.

Een prachtige monumentale preekstoel uit 1862 door beeldhouwer Hendrik Peeters-Divoort en het hoogaltaar, een barok portiekaltaar toegewijd aan St. -Pieter en St. -Barbara, door Walter Pompe trekken meteen de aandacht van de bezoeker. Het kunstig gebeeldhouwde koorgestoelte van de hand van Johannes Claudius de Cock (1713), stond oorspronkelijk in de Priorij van Corsendonk maar is nu in Turnhout te bewonderen. Topstukken zijn echter de triptiek van de H. Apollonia uit de 16de eeuw, en de schilderijen van de H. Clara en de H. Franciscus, beide in 1632 door David Teniers geschilderd.

Ook meer dan de moeite waard is het doksaal met een – recent opnieuw met bladgoud versierd – orgel, in kern teruggaand op een orgel gebouwd door Le Royer van 1662.

Turnhout krijgt naam en faam als orgelstad. De vzw Octave beseft als geen ander dat orgelmuziek niet voor eenieders oren bestemd is. Om de drempel te verlagen organiseren ze tijdens de vakantiemaanden gratis orgelconcerten in de Sint -Pieterskerk op dinsdagmiddag. Een ideale gelegenheid om kennis te maken met de orgelmuziek. De concerten zijn gratis, beginnen om 12.15 uur en duren een halfuurtje. Doorheen het jaar zijn er ook concerten. Info: www.vzw-octave.be